على اكبر دهخدا
1386
امثال و حكم ( فارسى )
مار دست ندارد ز قتل مارافساى بد اوفتند بدان لاجرم كه در مثل است كه . . . ) سعدى . رجوع به : از مارگير مار برآرد . . . ، شود . مار دم كنده . دشمنى آسيبديده . مثال : و على تكين دشمن است بحقيقت و مار دم كنده كه برادر شرا طغا خان از بلاساغون بحشمت امير ماضى برانداخته است . ابو الفضل بيهقى . و على تكين مار دم كنده است برادر برافتاده و وى بىغوث مانده . ابو الفضل بيهقى . مار را بدست ديگران بايد گرفت . گج . رجوع به : مار بدست دشمن . . . ، شود . مار را بدست ديگرى ميگيرد . جامع التمثيل . مار را چون اجل فراز آيد بسر راه خلقش آز آيد . سنائى . نظير : چو وقت مرگ مار آيد بگرد رهگذر گردد . رجوع به : اذا جاء اجل البعير . . . شود . مار را چون دم گسستى سر ببايد كوفتن كار مار دم گسسته نيست كار سرسرى . سلمان ساوجى . مار را نسبت گنه باشد بطاوس ارم خار را شبهت خطا باشد بگلزار جنان . قاآنى مار را هرچند بهتر پرورى چون يكى خشم آورد كيفر برى ( . . . سفله طبع مار دارد بىخلاف * جهد كن تا روى سفله ننگرى . ) ابو شكور بلخى . رجوع به : از مارگير برآرد . . . ، شود . مار رنگين و كودك نادان . مار سر كوفته به . جامع التمثيل . مار صد سال اگرچه خاك خورد عاقبت خورد خاك خواهد مار . خاقانى . مار كه آزرده شد سر كوفتن واجب آيد . مرزباننامه . تمثل : مار را چون دم گسستى سر ببايد كوفتن * كار مار دم گسسته نيست كار سرسرى . سلمان ساوجى . نظير : مار كه زخمى شد بايد از سوراخ بيرون آورد . مار كه پير شد قورباغه سوارش مىشود . رجوع به : پيرى و صد عيب . . . ، شود . مار كه زخمى شد بايد از سوراخ بيرون آورد . رجوع به : مار كه آزرده شد . . . ، شود . مار گرفتار و روزگار دراز . جامع التمثيل . مارگزيده از ريسمان دو رنگ ( يا ) از ريسمان اليجه ( يا ) از ريسمان سياه و سفيد ( يا ) از پيسه رسن مىترسد .